Bebeğiniz konuşuyor mu?

Dil gelişiminin başlarında olan bebeğiniz için söyleyeceğiniz her şeyin bir anlamı vardır. Bebeğinizin hem algılayıcı (işittiklerini), hem de konuşma lisanının gelişmesi için sizin yardımınıza ihtiyacı vardır. Aşağıdaki kurallara dikkat ederek onun her iki lisanı da öğrenmesine yardımcı olabilirsiniz.

Yavaş olun: Bebeğiniz sizin anlaşılmaz dilinizi çözmeye çalışırken hızlı konuşursanız onun gayretlerini yavaşlatırsınız. Bebeğinizin kelimeleri kapmasına fırsat vermek için çoğu kez daha yavaş ve anlaşılır konuşmaya gayret edin. Basit kelimeler üzerinde yoğunlaşın: akıcı konuşmanıza devam ederken belli bazı kelimeleri de vurgulamayı unutmayın. Bebeğinizin altını değiştirirken "işte bu senin bezin" deyin yada onu beslerken "bu senin meyve suyun" deyin. Genel olarak cümlelerinizi daha basit ve kısa tutun. Daha çok bebeğin günlük yaşamında kullanılan kelimeler üzerinde yoğunlaşın. Bebeğinize söylemiş olduğunuz cümleleri çözebilmesi için sözlerinize yenilerini ilave etmeden önce ona zaman verin.

Zamirlerden kaçının: Zamirler henüz bebeğinizin kafasını karıştırmaktadır. Bu nedenle isim yada kişilerin adlarını söyleyin. Daha açık olun.

Taklit üzerinde durun: bebeğinizin çıkartmakta olduğu seslerin sayısı gitgide artmaktadır. Onunla taklit oyunu oynayabilir ve çıkardığı ses ya da heceleri taklit edebilirsiniz. Eğer bebeğiniz yeni denemelere açık görünüyorsa, bir yandan da ona taklit edebileceği yeni heceler sunabilirsiniz. Bir şarkı yada şiir repertuarı oluşturun: bebeğinizi uyuturken yada beslerken okuyabileceğiniz şarkı ve şiirler öğrenin ve gitgide bunların sayısını arttırarak onu değişikliklerle tanıştırın. Kitaplardan yararlanın: Bebek henüz hikayeler dinlemeye hazır değildir, ancak canlı resimleri olan kitaplardaki basit şiirler küçük bir bebeğin bile dikkatini çeker. Basit nesneleri, hayvanları, insanları defalarca gösterin ve ona örneğin "köpek nerede?" diye sorun, size vereceği cevap sizi şaşırtabilir.

Yanıt için bekleyin: Bebeğiniz henüz konuşmamakla birlikte sizden aldığı bilgiyi işleme tabii tutmuştur ve çoğu kez söylediğinize tepki verecektir. Bu bazen bir çığlık bazen de seslenme olabilir.

Yönetici olun: Bebeğinizin "büyükanneyi öp" yada "anneye oyuncak bebeği ver" gibi basit emirleri öğrenmesi ve bunlara uyması önemlidir. Bu kolay olmayacaktır. Bebeğiniz söylediklerinize uymazsa kaygılanmayın. Onun sizin istediğiniz şeyleri yerine getirmesine yardım edin, sonunda bunu başaracaktır

Bebeğinizin ilk kelimeleri: Çocuğunuzun ne zaman anlamını bilmeden sesler çıkartmaktan, anlamlı konuşmaya geçeceğini söylemek zordur. Bu her çocuk için değişir. Bebeğinizin anlamsız bile olsa sesler çıkarması ve söylenenleri taklit etmeye çalışması önemlidir. Bu konuşmaya atılacak ilk adımlardan biridir. Çoğu bebek ilk önce "da-da" der. Bunun nedeni babasını daha çok sevmesi değil, ilk önce bu sesleri çıkartmayı daha kolay bulmasıdır. Pek çok dilde anne ve baba yerine geçen kelimeler birbirine benzer. Daddy, papa, pappa, baba. Mommy, mama, imma, mutti. Bu kelimelerin bebeklerin çıkardıkları ilk hecelerden doğan kelimeler olduklarını tahmin etmek doğru olur. Bebeğin ilk kelimesini söylediği zaman çok değişkenlik gösterir. Uzmanların görüşüne göre ortalama bir bebek ifade etmek istediğini söylemeye ve söylediği şeyin farkında olmaya on ay ile on dört ay arasında başlar. Hareket yeteneklerini geliştirmekle çok meşgul olan bir çocuk, mesela erken emekleyip yürüyen, merdiven çıkmayı öğrenen, daha az aktif çocuklara göre ses çıkartma yönünden daha yavaş davranabilir. Bu konuda endişelenmeye gerek yoktur, yeter ki kendisine söylenen sözleri anladığı anlaşılsın.

Bebeğiniz ilk kelimesini söylemeden çok dilini kullanma yeteneklerini geliştirecektir. İlk önce söylenenleri anlamaya başlayacaktır. Bu alıcı dil doğumdan itibaren ona söylenen ilk kelimelerle gelişmeye başlar. Yavaş yavaş etraftaki kelime curcunası içinden kelimeleri ayırt etmeye başlar ve bir gün ilk yılın ortalarında adını söylediğinizde size döner. İlk defa bir kelimeyi anlamıştır. Bundan kısa bir süre sonra etrafındakilerin adlarını ve nenelerin adlarını tanımaya başlar. Bu anlama süreci konuşma gelişiminden çok daha hızlı olarak gelişir ve konuşma için zemin hazırlar.

Çocuğunuz yavaş yavaş kelimeleri söylemeyi öğrendikten sonra basit cümleler kurmaya başlar. Çocuktan çocuğa değişmekle birlikte 2 yaş civarında ailesi ve çevre tarafından anlaşılabilecek şekilde konuşabilir. Ancak bir çok çocuk 4-5 yaşına varmadan bu işi tam beceremez. Çocuğunuz bu gelişim sürecinde ilerlerken her doğru kelime söylediğinde onu ödüllendirin ve teşvik edin. Aynı zamanda hatalarını doğru telaffuzu örnekler ile ona öğreterek düzeltin.